MASONSKI SIMBOLI U BEOGRADU




Beograd je bio neobično važna tačka na masonskom planu Evrope. On je bio domaćin velikog međunarodnog masonskog kongresa 1926. godine. Pokazalo se koliko je prestonica Srbije bila važna tačka za međuratnu Evropu, prema tome koliko je znamenitih ljudi, okupljenih pod okriljem slobodnog zidarstva, bilo u tadašnjoj prestonici.


Kongres masona održan je u Beogradu od 11. do 16. septembra 1926. godine. Pun naziv ovog okupljanja bio je "Manifestacija svetskog slobodnog zidarstva u korist mira", a rad Kongresa se odvijao pod predsedništvom "presvetlog brata" Đorđa Vajferta. Ostalo je zabeleženo da su Kongresu prisustvovali delegati i zastupnici Velikog Orijenta Francuske i Velike lože Francuske, Velike lože Švajcarske, Velikog Orijenta Španije, Velikog Orijenta Grčke, Velike lože Mađarske, Velikog Orijenta Turske, Velike lože Bugarske, Velike lože Beča, Velike lože Poljske, Velike lože Rumunije kao i velikih loža Čilea, Meksika, Nemačke, Češke i Portugala, zajedno sa domaćinon Velikom ložom SHS "Jugoslavija". Zanimljivo je da je Velika loža Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca "Jugoslavija" ponela to ime punih 10 godina pre nego što je kralj Aleksandar Karađorđević, inače mason Velikog Orijenta Francuske, i definitivno odlučio da država dobije to ime.


Na čeonoj fasadi kuće u ulici Svetog Save broj 10, koja je jedna od porodičnih kuća izgrađenih u tom periodu, iznad obe terase jasno stoji simbol trougla ukrštenog sa šestarom. Isti takav simbol, takođe na vrhu fasade, nalazi se na zgradi Damjana Brankovića, svega stotinak metara odatle, u Bulevaru JNA broj 2. U Vasinoj ulici postoji zgrada sa ulazima na brojevima 14 i 16, u kojoj su živeli slobodni zidari. To se vidi po jednom od medaljona koji se nalazi na glavnoj fasadi zgrade, okrenutoj ka ulici. Na njemu je prikazan atletski muški lik sa šestarom u ruci. Ova zgrada je bila vlasništvo uglednog Beograđanina dr Nikole Krstića i njegove supruge Milice. Zdanje je napravljeno 1927. godine. Na prvom spratu dugo je živeo slobodni zidar Abduselam Džumhur, otac novinara i publiciste Zuke Džumhura. Neobično bi bilo da zdanje, koje je kao svoju porodičnu kuću podigao Damjan Branković, ne nosi obeležja masonerije, budući da joj je vlasnik pripadao svim srcem. Tako, kuća na samom početku Bulevara Jugoslovenske narodne armije (sada Bulevar oslobođenja), sa brojem 2, tek nekoliko desetina metara iznad Slavije, obiluje simbolima slobodnih zidara. Građevinu je, u duhu akademizma, projektovao arhitekta Dragiša Brašovan. Odmah iznad ulaznih vrata nalazi se upečatljiv medaljon iznad kojeg dominira piramida sa "svevidećim okom", čije je značenje dominantno kod masona. Sunčevi zraci obasjavaju siluete dve žene, od kojih je jednoj na ramenu sova, simbol stalne budnosti, a drugoj ogledalo u ruci, koje predstavlja introspekciju, samospoznaju. To su dve gracije, Lepota i Mudrost, Atena Palada i Afrodita.


Još jedan simbol upućuje na razmišljanje o masoneriji. To je skulptura koja krasi sam vrh kupole Vlade Srbije. Tu figuru u bronzi postavio je 1938. godine autor Đorđe Jovanović, a nalazi se na vrhu ugaonog dela zgrade iz ulica Kneza Miloša i Nemanjine. Tadašnju državu simboliše skulptura žene sa bakljom u desnoj ruci, koju drži podignutu visoko iznad glave. Ovo je bila ona ista ideja koja je estetski rukovodila francuske masone da američkim slobodnim zidarima podare Kip slobode, postavljen na ulazu u njujoršku luku.


U centralnom delu najpoznatije beogradske ulice, Knez Mihailove, danas stoji simbol koji predstavlja još jedan "jasan" masonski "potpis". To je piramida koja se nalazi ispred zdanja Srpske akademije nauka i umetnosti.


Nije nimalo retko da su upokojeni masoni i na svom počivalištu ostavljali simbole po kojima bi se i po odlasku sa ovog sveta deklarisali kao slobodni zidari. Nadgrobni spomenik podignut vojvodi Živojinu Mišiću, velikom srpskom vojskovođi iz Prvog svetskog rata, ima masonska obeležja. Uz njegovo poprsje stoji skulptura žene koja slavu stratega pozdravlja granom akacije, inače uobičajenim masonskim simbolom.


I Branislav Nušić, najveći srpski komediograf je bio mason. Jedna od anegdota koja se tiče grobalja i pokojnika, odnosi se upravo na Branislava Nušića i njegovo opravdanje pred ljudima od pera zašto mu je grobnica u obliku piramide. Nušić je imao objašnjenje, u svom duhu - On ne bi voleo da mu se drugi pogane na grobu, a evo, ovakav nadgrobni spomenik, odnosno njegov oblik, svakako će ih u tome sprečiti.
___________________________________________________________________










1 коментар:

  1. Зграда некадашњег Министарства финансија, данашња Влада Србије. Скулптура на врху, дело знаменитога вајара Ђорђа Јовановића, постављена 1938, након доградње трећег спрата, имала је у десној, подигнутој руци круну. После рата, она је замењена бакљом.

    ОдговориИзбриши